Głośnik – Wikipedia, wolna encyklopedia

Głośnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Eliptyczny głośnik dynamiczny
Głośnik dynamiczny w obudowie
Przekrój przez głośnik dynamiczny

Głośnik - przetwornik elektroakustyczny (odbiornik energii elektrycznej) przekształcający prąd elektryczny w falę akustyczną. Idealny głośnik przekształca zmienny prąd elektryczny o odpowiedniej częstotliwości na falę akustyczną proporcjonalnie i liniowo. Rzeczywisty zakres częstotliwości, w którym głośnik wytwarza falę ciśnienia proporcjonalnie do napięcia (z dopuszczalnym odchyleniem) nazywa się pasmem przenoszenia głośnika.

Potocznie głośnikiem nazywa się również zespół głośników zamknięty w wspólnej obudowie poprawnie nazywanej kolumną głośnikową.

Spis treści

edytuj Historia głośnika

Pierwszym głośnikiem był auxetophone, opatentowany przez Horacego Shorta z Londynu w 1898 roku. Po raz pierwszy użyto go publicznie na Wystawie Paryskiej w 1900 roku, aby nadać fonograficzny zapis arii operowych ze szczytu wieży Eiffla. Maszyna była poruszana sprężonym powietrzem i - według opowieści współczesnych - słychać ją było w całym Paryżu. Pierwszy głośnik elektryczny - dictograph, prototyp większości dzisiejszych systemów, został skonstruowany w 1906 roku, przez Millera Reese'a Hutchinsona i Kelly'ego Turnera z Hutchinson Acoustic Co. z Nowego Jorku. Pierwszy raz publicznie użyto elektrycznych głośników we wrześniu 1912 roku, kiedy firma Bell Telephone Co. we współpracy z Western Electric zainstalowała dwa chłodzone wodą nadajniki głośnikowe, induktor i dziesięć głośników w teatrze Olympic w Chicago. Nie tylko wzmacniały one głos ze sceny, lecz transmitowały także na widownię efekty dźwiękowe spoza niej. Po raz pierwszy głośniki zostały wykorzystane jako element systemu nagłaśniającego na początku 1913 roku, kiedy gubernator stanu Oklahoma wygłosił mowę transmitowaną dla 345 osób odległych o 122 mile od miejsca nadawania.

W roku 1924 dwaj inżynierowie C.W. Rice i E.W. Kellog z firmy General Electric, opracowali konstrukcję (głośnik magnetoelektryczny), która przypomina dzisiejsze modele. Przełom polegał na wykorzystaniu magnesu, ruchomej cewki i membrany. Pierwsze kolumny, czyli głośniki zamknięte w obudowie opatentowano dopiero w 1958 roku.

edytuj Podział ze względu na zasadę działania

  • Magnetoelektryczne (dynamiczne) - w polu magnetycznym magnesu (rys. magnet) umieszcza się przewodnik (cewkę magnetyczną) (rys. Voice coil), w którym płynie prąd elektryczny. Oddziaływanie magnesu i przewodnika z prądem wywołuje ruch przewodnika, do którego przymocowana jest membrana (rys.cone). Cewka jest połączona sztywno z membraną a całość jest odpowiednio zawieszona (rys. spider i surround), tak aby zapewnić osiowy ruch cewki w szczelinie magnesu bez ocierania się o magnes.
  • Elektromagnetyczne - przepływ prądu o częstotliwości akustycznej powoduje powstanie zmiennego pola magnetycznego. Pole to magnesuje rdzeń ferromagnetyczny połączony z membraną. Przyciąganie i odpychanie rdzenia powoduje drgania membrany.
  • Elektrostatyczne - na naelektryzowaną membranę z cienkiej folii (mającą napyloną warstwę metaliczną z jednej lub dwu stron, bądź będącą elektretem) oddziałują dwie perforowane elektrody, umieszczone z obu stron folii (jedna elektroda ma odwróconą fazę sygnału o 180 stopni w stosunku do drugiej), w ten sposób wywołując drgania folii w takt sygnału.
  • Magnetostrykcyjne - pole magnetyczne wywołuje zmianę wymiarów materiału ferromagnetycznego (zjawisko magnetostrykcyjne). Ze względu na duże częstotliwości drgań własnych elementów ferromagnetycznych, tego typu głośniki stosowane są do otrzymywania ultradźwięków.
  • Piezoelektryczne - pole elektryczne wywołuje zmianę wymiarów materiału piezoelektrycznego, stosowane w głośnikach wysokotonowych i ultradźwiękowych,
  • Jonowe (bezmembranowe).

edytuj Parametry

edytuj Parametry Thiele’a-Smalla (parametry T-S)

Są to parametry opisujące zachowanie się głośnika w niskich częstotliwościach. Parametry te służą do obliczania objętości obudowy głośnika.

Podstawowe parametry:

  • Fs [Hz] - częstotliwość rezonansowa (pasmo przenoszenia)
  • VAS [l] - objętość ekwiwalentna
  • Qts - dobroć całkowita (wypadkowa)

Dodatkowe parametry:

  • Qms - dobroć mechaniczna
  • Qes - dobroć elektryczna

edytuj Parametry elektro-mechaniczne głośnika

  • Mms [kg] - masa układu drgającego głośnika
  • Cms [m/N] - podatność mechaniczna zawieszeń membrany (górnego i dolnego)
  • Rms [kg/s] - rezystancja mechaniczna (zwana także współczynnikiem strat mechanicznych) jest wielkością określającą straty (spowodowane tarciem wewnętrznym) w zawieszeniach membrany głośnika
  • Re [Ohm] - rezystancję cewki głośnika
  • B*L [T*m] - współczynnik siły będący iloczynem indukcji w szczelinie i długości uzwojenia pozostającej w szczelinie
  • Le [mH] - indukcyjność cewki głośnika
  • Sd [m^2] - czynna powierzchnia membrany

edytuj Parametry służące analizie zachowania głośnika przy sygnałach o dużej mocy

  • Xmax [mm] - maksymalne liniowe wychylenie membrany w jedną stronę
  • Vd [l] - wychylenie objętościowe
  • Xlim (czasem podawane jako Xmech lub Xdam) [mm] - wychylenie graniczne membrany w jedną stronę (z punktu widzenia mechanicznego)
  • Pe [W] - moc znamionowa głośnika

edytuj Dodatkowe parametry (przydatne przy konstruowaniu zestawów głośnikowych)

  • Z [Ohm] - impedancja znamionowa głośnika
  • SPL [dB/W/m] - efektywność głośnika

edytuj Oznaczanie głośników

Głośniki oznacza się kodem literowo cyfrowym określającym powyższe parametry: Przykładowo Tonsil oznacza głośniki w następujący sposób:

  • gdn - głośnik dynamiczny niskotonowy
  • gdm - głośnik dynamiczny średniotonowy
  • gdmk - głośnik dynamiczny średniotonowy kopułkowy
  • gdw - głośnik dynamiczny wysokotonowy
  • gdwk - głośnik dynamiczny wysokotonowy kopułkowy
  • gdwt - głośnik dynamiczny wysokotonowy tubowy
  • gds - głośnik dynamiczny szerokopasmowy
  • gd - głośnik dynamiczny

edytuj Polaryzacja głośnika

Polaryzacja głośnika jest umowną formą określenia kierunku przepływu prądu, który spowoduje wzrost ciśnienia powietrza w kierunku roboczym, związane jest to z kierunkiem nawinięcia uzwojenia cewki. Początek cewki jest oznaczany na koszu głośnika (kropka, plus). Dla przetwornika magnetoelektrycznego odpowiada to wypchnięciu cewki z pola magnesu i ruchowi membrany w kierunku pierścienia mocującego głośnik do obudowy.

Polaryzacja głośnika jest istotna przy budowaniu kolumn głośnikowych oraz zestawów nagłaśniających w tym i układów stereofonicznych.

edytuj Zobacz też

Wikisłownik
Zobacz hasło głośnikWikisłowniku


Z takiej palety wybieramy interesujące nas kolory, następnie klikamy na wybrany przez nas obrazek i zostaje wypełniony ten fragment oznaczony konturami. Czym obrazek jest bardziej skomplikowany tym więcej musimy się napracować zanim wypełnimy całą kolorowaneczkę. Zwykle są one poukładane według wieku dla konkretnego użytkownika.

Jeżeli natomiast chodzi o malowanki online również składają się palety kolorów i obrazka do pomalowania jednak tu, musimy również wybrać kolor z palety. Jednak nie wystarczy już kliknięcie na obrazek aby się wypełnił. Musimy tak jak w zwyczajnych papierowych malowankach pomalować obrazek, za pomocą myszki i wybranego koloru. Ta technika jest nieco trudniejsza i polecana dla starszych dzieci. Kolorowanki i malowanki online cieszą się z każdym rokiem coraz to większą popularnością wśród małych użytkowników sieci. Na ten fakt składa się kilka czynników. Po pierwsze powstaje coraz więcej portali o tej tematyce. Po drugie takie kolorowanki czy też malowanki są zupełnie darmowe czego nie można powiedzieć o tych książeczkowych kolorwankach, malowankach. Mamy możliwość również pomalowania na dowolną ilość razy, na dowolnie przez nas wybrany kolor tej samej kolorowanki. Dzieci mają możliwość również skomentowania oraz oceny takich kolorwanek oraz malowanek. Mogą je również wysłać do innych użytkowników sieci za pomocą poczty mail. Te wszystkie wyżej wymienione zalety wpływają na coraz to większą populrraność kolorowanki i malowanki w sieci. W roku 2008 zanotowano wzrost o blisko 35% w stosunku do roku 2002.